Myanmar biyoyakıt hamlesi besin kesintisini derinleştiriyor

BANGKOK (AFP) - Myanmar, Nergis Siklon'unun kötü sonuçlarının beraberinde insanlarını beslemek için mücadele ediyor - çünkü rejim biyoyakıt üretme planı içerisinde bazı çiftçileri pirinç yetiştirmeyi bırakmaya zorluyordu.

2005'te askeri hükümetin lideri Than Shwe, dünyanın büyüyen biyoyakıt talebinden faydalanacak bir devlet sanayisinin köşe taşı olacağını umduğu zehirli bir kabuklu yemiş olan jatropha ekimi için ulusal bir hamleyi emretti.

[Yahoo! News]

Tarım Bakanı: Birkaç gün pirinç almayın

Pirinçte spekülatif artış olduğuna dikkat çeken Tarım Bakanı Mehdi Eker, “Elimizde pirinç ve çeltik var. Tüketicileri biraz daha dikkatli olmaya çağırıyoruz; gerekirse birkaç gün pirinç almasınlar” dedi.

Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehmet Mehdi Eker, “Atçılığın Dünya Ekonomisindeki Yeri” konulu seminerin kokteyline katılan Tarım Bakanı Mehmet Mehdi Eker, Türkiye’de pirinç fiyatlarındaki artışa ilişkin gazetecilerin sorularını yanıtladı. “Neticede burası serbest piyasa ekonomisinin uygulandığı bir yer” diyen Bakan Eker, bu durumun spekülasyondan kaynaklandığı söyledi.

“Bu fiyatların düşmesini bekliyor musunuz?” sorusuna Eker, şöyle cevap verdi: “Tabii ki biz bu konuda zaten tedbirleri aldık. Şu anda bizi hasada yetiştirecek kadar elimizde, piyasada pirinç ve çeltik var. Bir miktar eksiğimizle ilgili olarak ithalat bağlantımız var. Onlar da bu ay ve önümüzdeki ay içerisinde verilecek. bir sorun yok. Gerçek bir sorun değil, Dünyada buğday fiyatı 2,5 kat arttı, pirinçte de öyle. Ancak dünyadaki artış bizdeki artışla aynı değil. Bizde geçen Temmuz ayından şimdiye kadar buğdaydaki artış yüzde 50, pirinçteki artış spekülatif bir artış, elimizde, piyasada pirinç ve çeltik var.”

Bakan Eker, geçen hafta ellerindeki 31 bin ton çeltiği 77 firmaya sattıklarını, ancak 4 firma yazıldığını bunun doğru olmadığını söyledi.

Eker, ellerinde vatandaşa ait, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) depolarında, silolarında geçen yıldan beri emanete alınmış 30 bin tonun üzerinde stok bulunduğunu da ifade etti.

Bakan Eker, “Türkiye’nin aylık pirinç tüketimi 50 bin ton civarında. Yeni hasat Ağustos sonunda başlıyor. 4 aylık ihtiyaç var. Bu da 200 bin tonluk bir tüketim demek. Şu an elimizde hazır, en az 120 bin ton pirinç var. Kalanı için bağlantılar yapılmış. Şu an herhangi bir sorun yok, olmayacak” şeklinde konuştu.

Türkiye’nin 2002 yılı dahil olmak üzere, bu tarih öncesinde en fazla 360 bin ton çeltik üretebildiğini belirten Eker, şu bilgileri verdi: “Bu yıl 650 bin ton çeltik ürettik. Türkiye son 4 yılda çeltik üretimini yüzde 90’lar oranında arttırdı. Şu an 400 bin ton pirinç karşılığı çeltik üretiyoruz. Türkiye’nin yıllık tüketimi 500-550 bin ton civarında.’ Piyasada yeterince pirinç bulunduğunu, bağlantılarının olduğunu vurgulayan Eker, “Bazıları biraz daha fazla kar elde etmek istiyor. Vatandaşları, tüketicileri buna karşı uyanık olmaya, biraz daha dikkatli olmaya çağırıyorum; gerekirse birkaç gün pirinç almasınlar” dedi.
[Ntvmsnbc]

Dünya ekmek derdine düştü

Dünya piyasalarında gıda fiyatlarında artış hız kesmiyor. BM, artışın kalıcı olduğunu belirterek, milyonlarca kişinin tehdit altında olduğu uyarısını yaptı. Açları doyurmak için acilen ihtiyaç duyulan paraysa sadece 500 milyon dolar.

Başta pirinç olmak üzere birçok üründe yaşanan fiyat artışları hız kesmiyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) son raporuna göre, uluslararası pirinç fiyatları, Ocak ayından bugüne kadar ortalama yüzde 20 oranında arttı.

Yüksek kaliteli Tayland pirinci, Mart 2007’ye kıyasla yüzde 68 oranında artarken, Şubat 2008’e kıyasla yüksek kaliteli pirincin fiyatında yüzde 13 oranında artış görüldü. Uzmanlara göre, tonu 800 dolara yaklaşan pirincin fiyatı önümüzdeki üç ay içinde 1000 doları bulacak. Ancak fiyatları hızla artan tek ürün pirinç değil. FAO, gıda maliyetlerinin 2006’dan 2007 yılına kadar dünya genelinde yüzde 23 arttığını bildirdi. Bu dönemde tahıl fiyatları yüzde 42, yemeklik yağın fiyatı yüzde 50, süt ürünlerinin fiyatı ise yüzde 80 yükseldi.

Pirinç fiyatları Türkiye’de dünya piyasalarının oldukça üzerinde yüzde 130’a varan oranlarda zam gördü. Yoksul yiyeceği olarak görülen bulgur fiyatı da Türkiye’de kuraklık gerekçe gösterilerek son 1 yılda yüzde 155 oranında arttı. Son haftalarda bulgur satışları önemli ölçüde artış gösterirken, pirinç satışlarında azalma yaşanıyor.

‘PİRİNÇ SATIŞLARI DURMA NOKTASINDA’
Karaman’da kurulu Duru Bulgur Satın Alma Müdürü Mehmet Ali Orduoğlu, baldo pirincin perakende fiyatının marketlerde 7,00 ile 7,50 YTL, bulgurun ise 2 ile 2,50 YTL civarında satıldığını belirterek, “Pirinç satışları adeta durma noktasına geldi. Bulgur eski cazibesine tekrar kavuştu. Pirinç satamıyoruz ancak bulgur satışlarımız çok iyi” diye konuştu.

FAO: FİYATLARDAKİ ARTIŞ KALICI
Gıda fiyatlarının geleceğine ilişkin senaryolar pek olumlu görünmüyor. FAO, küresel çapta kargaşayı tetikleyen gıda fiyatlarının tırmanmasının büyük olasılıkla kalıcı olduğunu ve dünya çapında günde bir dolar ve altında yaşayan milyonlarca kişiyi tehdit ettiğini belirtti.

Değişmeyen talep, stok azlığı ve yeni ihracat kısıtlamaları sonucu tahıl fiyatlarının arttığı kaydedilirken, yine de sıkı bir tedarik durumuyla sıkıntının azaltılabileceği ve dünyada tahıl üretiminin bu yıl yüzde 2.6 artırılarak rekor düzey olan 2.16 milyar tona çıkmasının beklendiği de belirtildi.

MISIR VE HAİTİ’DE 6 KİŞİ ÖLDÜ
Birleşmiş milletler, bu önlenemeyen artışın, dünya çapında siyasi istikrarsızlığa ve şiddet dalgasına yol açmak üzere olduğu uyarısında bulunuyor. Bazı ülkelerde yaşanan protestolar da BM’nin uyarısını haklı kılıyor.

Mısır’da hafta başındaki iki gün süren gösterilerde 1 kişi ölmüş, Haiti’de gıda fiyatlarındaki artışı protesto gösterilerinde yağmalamalar ve polisle çatışmalar olmuş ve 5 kişi hayatını kaybetmişti.

Tunus’un orta kesimlerinde Redeyef’te, hayat pahalılığı ve işsizliği protesto eylemlerinde polisle göstericiler arasında üç gündür çatışmalar meydana geldiği haber veriliyor.

ACİLEN 500 MİLYON DOLAR GEREK
Zengin ülkelere, krize müdahale etmeleri için çağrı üzerine çağrı yapılıyor. Açları doyurmak için acilen ihtiyaç duyulan paraysa 500 milyon dolar düzeyinde.

KİMİ BENZİN DERDİNDE, KİMİ...
Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellick, son gelişmelerle ilgili olarak şunları söyledi: “Birçok kişi benzin depolarını doldurmanın derdine düşerken, birçok kişi de karınlarını doyurmak için uğraş veriyor. Bu her geçen gün zorlaşıyor. Son iki ayda pirincin fiyatı yüzde 75 yükseldi. Buğdayın fiyatı geçen yıl yüzde 120 arttı.”

FİYATLAR NEDEN ARTIYOR?
Özellikle Çin ve Hindistan’ın artan talebi, küresel ısınmanın etkileri, petrol fiyatındaki önlenemez yükseliş ve hububatın biyoyakıt üretimine hammadde yapılması, gıda fiyatındaki artışın temel nedenleri olarak sıralanıyor.
[Ntvmsnbc]

Mad Max filmi gerçek oldu

Mahvolmuş bir dünyayı anlatan Mad Max filmindeki gibi, aç insanlar bir tas pirinç için ayaklandı. Petrol fiyatı yükseldi, nakliye masrafı arttı, gıdalara zam geldi. Zamlar yüzünden dünyada isyanlar başladı. Haiti kan gölü. Mısır ve Tunus'ta çatışmalar sürüyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin İnsani İşlerden Sorumlu Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü John Holmes, kısa bir süre önce kıtlık nedeniyle dünya genelinde isyanlarının çıkabileceği uyarısını yaptıktan sadece bir hafta sonra, birçok ülkede gıdalara zam geldi.

Amerika'da en çok pirinç fiyatları arttı. Tam yüzde 10. Dünya çapında pirinçte fiyat artışı yüzde 70'i aştı. Amerikalılar şaşkın. Ama başka ülkelerde gıda fiyatlarındaki artış tam anlamıyla iç savaş durumları yarattı. Aynen mahvolmuş bir dünyada, bir tas pirinç, bir parça ekmek için saldıran insanlar gibi, günümüzde de insanlar gıda için çatışmaya başladı.

ZİNCİRLEME İSYANLAR

İnsanlar zamları ve hayat pahalılığını protesto etmek için önce Mısır'da, ardından Haiti ve Tunus'ta isyan etti. Onbinlerce insan sokaklara döküldü ama protestocular her zamanki gibi güvenlik güçleri tarafından dağıtılamadı, çatışma çıktı. Çatışmalar iyice büyüdü. Bu isyanlar, dünyanın zenginlerinin gözünu de korkuttu.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin Dubai kentinde bir yardım konferansına katılan Holmes, "Gıda krizinin güvenliğe etkileri azımsanmamalı, bazı bölgelerden isyan haberleri gelmeye başladı" demişti.

Mısır'ın başkenti Kahire'nin 100 kilometre kuzeyindeki Mahal el Kübra'da yükselen gıda fiyatlarını protesto eden işçiler iki gün boyunca polisle çatıştı. Olaylarda yaralanan bir çocuk hayatını kaybetti.

Ardından, Haiti'den kıtlık nedeniyle ayaklanma çıktı. Ürdün'de ise BM çalışanları maaşlarının enflasyon karşısında eridiği gerekçesiyle greve gitti. Tam 7 bin BM görevlisi grev yaptı.

John Holmes, kıtlık nedeniyle fiyatların daha da yükselme eğiliminde olduğunu ifade ederek, son 1 yılda dünya pirinç fiyatlarının yüzde 40 oranında arttığını hatırlattı. BM yetkilisi, petrol fiyatlarının yükselmesi nedeniyle gıda nakliye masraflarının da arttığına dikkat çekti.

HAİTİ, ZAMLAR YÜZÜNDEN KAN GÖLÜ

Haiti'nin başkenti Port au Prince'de bir hafta önce başlayan açlığı ve fiyat artışlarını protesto olayları, önceki gün yağmaya dönüştü. Aç Haitililer Başkanlık Sarayı'na saldırdı, ancak sarayın çevresini kordon altına alan BM İstikrar Gücü'ne bağlı askerler, protestoculara göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Saraya yaklaşamayan halk, eli silahlı grupların öncülüğünde kent merkezindeki cadde ve dükkânları yağmalamaya başladı.

Giderek artan yağmalama ve şiddet olayları nedeniyle başkentte yaşam durdu. Yağmanın diğer kentlere sıçramasından çekinen BM askerleri, olayları havaya ateş ederek durdurmaya çalışıyor. Şiddet olayları sırasında birbiriyle de çatışan grupların cesetleri başkent sokaklarında.

TUNUS'TA DA HAYAT PAHALILIĞI YÜZÜNDEN ÇATIŞMA VAR

Tunus'un orta kesimlerinki Redeyef'te, hayat pahalılığı ve işsizliği protesto eylemlerinde polis ile göstericiler arasında üç gündür şiddetli çatışmalar yaşanıyor.

Reuters'in haberine göre, sendikal kaynaklar, Gafsa fosfat madenleri bölgesinde bulunan Redeyef'te çıkan olaylarda yaklaşık 20 kişinin gözaltına alındığını, bu kişilerden bir kısmının daha sonra serbest bırakıldığını söyledi.

Adını açıklamayan resmi bir kaynak da, gözaltına alınanlardan 8'i hakkında kamu düzenini bozmak ve kamu malına zarar vermek suçlarından dava açıldığını belirtti. Bu konuda, hükümetten henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Kuzey Afrika'nın en büyük orta sınıfına sahip olan Tunus'ta, ithal ürünlerin fiyatlarındaki artış halkın daha da yoksul hissetmesine yol açtı. Tunus'ta, şubat ayındaki enflasyon oranı yüzde 8,6 oldu.

[Hürriyet]

Fildişi Sahilleri ve Haiti: Artan yiyecek fiyatları karışıklığa neden oluyor

Abidjan, Fildişi Sahilleri - Çoğunluğunu gençlerin ve kadınların oluşturduğu söylenen kalabalık bir gösterici topluluğu, artan yiyecek fiyatlarına karşı iki gün süren şiddetli protestolarda yanan lastiklerle kurdukları barikatlarla yolları kapadılar. Polisin müdahalesi sonucu bir kişi ölürken, hükümet, ithal edilen temel yiyecek maddelerindeki vergileri düşürmek zorunda kaldı. NGO, güney yarım kürede çoğalan huzursuzlukları artan yiyecek fiyatlarına, bunu da Batı dünyasının artan biyoyakıt talebine bağladı.

Les Cayes, Haiti - Artan yiyecek fiyatlarına öfke gösteren yaklaşık 5000 gösterici, polisin çaresiz kalarak izlediği sırada kamyonlardan ve işyerlerinden yiyecek yağmalayıp, bir B.M. merkezini yakmayı denerken devlet karşıtı sloganlar attılar. Bir kişi ayağından vurulurken, B.M. çalışanları bölgeden tahliye edildi. "Kahrolsun pahalı yaşam!" duvar yazılarının Port-au-Prince boyunca görüldüğü bildirildi.

Küresel ısınma dünyanın kilerini boşaltıyor

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Organizasyonu FAO, küresel ısınma nedeniyle dünya gıda stokunun hızla azaldığını ve yakın gelecekte özellikle gelişmekte olan ülkelerin ciddi bir sıkıntıyla karşılacağını açıkladı.

İSTANBUL - International Herald Tribune gazetesinde yer alan değerlendirmeye göre, dünyanın yiyecek stokunun bu kadar hızlı ve etkili düşüşü öngörülemedi. Aynı değerlendirmeye göre gıda fiyatları da tarihi seviyelere yükseliyor.

FAO Başkanı Jacques Diouf, gelişmekte olan ülkelerde gıda bulma sıkıntısının birçok insanın hayatı için ciddi bir risk oluşturacağını söylüyor.

GIDA FİYAT ENDEKSİ BİR YILDA 4 KAT YÜKSELDİ
FAO, 2006 yılında yüzde 9 artan gıda fiyat endeksinin, bu yıl, küresel ısınmanın getirdiği kuraklıktan ötürü yaklaşık 4 kat arttığını ve endeksin yüzde 40’a yükseldiğini duyurdu. Buna göre, dışarıdan gıda almak zorunda olan ülkelerin ithalat gideri yüzde 25 artarak, 107 milyon doları buldu.

İklim değişikliği ve küresel ısınma dünya çapında tahıl rezervlerinde de yüzde 11’lik bir azalmaya yol açtı ve rezervler 1980’den beri ilk defa en düşük seviyeye ulaştı. Buna göre sene başında dünyanın 11 haftalık mısır stoku varken, bu süre 2007’nin son ayında 8 haftaya düştü.

TAHIL FİYATLARI PSİKOLOJİK SINIRDA
FAO Başkanı Diouf, tahıl ve yağ tohumları fiyatlarının da rekor seviyede olduğunu söyledi. Tahıl fiyatları 2006’dan bu yana 130 dolar yükselerek, yüzde 52 oranında bir artış kaydetti. Bu sayede tahıl fiyatları, kile başına 10 dolara ulaştı ki, bu da petrol fiyatının varil başına 100 dolar psikolojik sınırına ulaşmasına denk.

Diouf bu gelişmelerin, gıdada arzın talebi karşılayamamasının bir sonucu olduğunu söyledi ve bu sıkışıklığın kolay kolay giderilemeyeceğini belirtti.

KÜRESEL ISINMA VE BİYOYAKIT
Diouf’a göre denklemin arz tarafını olumsuz etkileyen iki faktör var: Küresel ısınmanın erken etkileri olan ürün verimliliğindeki düşüş ve tarım ürünlerinin insan ihtiyacını karşılamaktan çok, biyoyakıt üretimi ve hayvan beslemeye yönelik kullanılması.

Diğer yanda dünya nüfusunun artmasıyla tahıl ihtiyacının da arttığını belirten Diouf, yükselen et talebini karşılamak için tahıl stokunun hayvanları beslemeye yönelik kullanıldığını söyledi.

Diouf şimdiden kuraklık, seller ve fırtınalar gibi alışılmadık hava koşullarının Avustralya ve Ukrayna gibi ülkelerde üretimi düşürdüğünü söyledi.

KUSURSUZ FIRTINA
Dünya Gıda Programı Direktörü Josette Sheeran bu durumu, açlık çekenleri daha da zor durumda bırakan bir “kusursuz fırtına” olarak tanımladı. Sheeran, Dünya Gıda Programı’nın gıda temini maliyetinin son 5 yılda yüzde 50 arttığını ve bunun alım gücü düşük olan kişileri olumsuz etkilediğini belirtti.

İklim uzmanları ise karşılaşılan sorunun küresel ısınmanın etkileriyle doğru orantılı olarak artacağı konusunda uyarılarda bulunuyor.

Canberra’daki Commonwealth Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Merkezi Başkanı Mark Howden da bu tezi destekler nitelikte bir örnek verdi, ve Güney Avustralya’ya son yıllarda düşen yağış oranının azalması sonucu birçok çiftçinin toprağını satarak suyun daha bol olduğu Tazmanya’ya göç ettiğini söyledi.

Howden, ABD, Avustralya ve Avrupa’da küresel ısınmadan kaynaklanan etkilere uyumu kolaylaştırabilecek teknolojik, maddi ve bilimsel altyapı bulunduğunu, fakat gelişmekte olan ülkelerin bu yoksunluklarından ötürü daha kritik bir noktada durduklarını belirtti.

TÜM ÜLKELER DURUMUNU GÖZDEN GEÇİRMELİ
Bu gelişmeler ışığında FAO Başkanı Diouf, bütün ülkeleri ve uluslararası kuruluşları, geçmişteki ekonomik şartlara göre kararlaştırdıkları tarım ve yardım politikalarını gözden geçirmeye davet ediyor. Örneğin artan maliyetler yüzünden fakir ülkelere yiyecek gönderilmesindense, söz konusu ülkelerdeki çiftçilere yerel bazda destek verilmesi FAO’nun yeni önerilerinden biri.

Gıda fiyatlarındaki artış yüzünden şimdiden Senegal, Fas ve Moritanya gibi ülkelerde siyasi gerilimlerin yaşandığını söyleyen Diouf, FAO’nun fakir ülkelere iklim değişikliğine uyum sağlayabilmeleri için destek inisiyatifi başlatacağını açıkladı.

[NTVMSNBC]

Romanya kavruluyor; İngiltere'de sel içme suyu ve gıdayı etkiliyor

ROMANYA'DA, 40 derece civarında seyreden hava sıcakları nedeniyle ölenlerin sayısı 15'e yükseldi. Romanya Sağlık Bakanı Eugen Nicolaescu, hava sıcaklıklarından bu hafta sonunda 6 kişinin daha öldüğünü ve toplam sayının 15 olduğunu açıkladı.

Meteoroloji uzmanları, Tuna nehri civarındaki güney bölgelerinde 42 dereceyi bulabilen sıcaklıkların gelecek hafta başına kadar süreceği tahmininde bulunuyor. Romanya'da haziran ayında 2 hafta süren aşırı sıcaklarda da 30 kişi yaşamını yitirmiş, binlerce hektarlık tarım arazisi olumsuz etkilenmişti. Macaristan Ulusal Meteoroloji Dairesi ise cuma günü 41,9 dereceye ulaşan hava sıcaklığının bugün rekor seviyede yükselebileceği uyarısında bulundu.

---------------------

İNGİLTERE'de günlerdir süren sağanak yağışın neden olduğu sellerden etkilenen bölgelerdeki halkın gıda ve içme suyu sıkıntısı çektiği bildirildi. Çevre ajansı yetkilileri, birçok nehirdeki taşma tehlikesinin devam ettiğini belirterek, Thames Nehri'nin de yükseldiğini, nehrin üst kesimlerinden, Oxford, Reading ve Windsor gibi kasabalardan geçen bölümlerine doğru saniyede 440 ton suyun aktığını bildirdi ve bu yerleşim birimlerinde sele karşı uyarı yapıldı. Avon ve
Severn nehirlerinin çevresindeki kent ve kasabaların dün selden en çok etkilenen bölgelerin başında geldiği belirtildi. Buradaki halkın süpermarketlere akın ettiği ve panik içinde alışveriş yaptığı kaydedildi. 350 bin kişinin kullanma ve içme suyu bulamama tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu kaydedildi. Bu arada, dün çok sayıda kişinin yine helikopterlerle kurtarıldığını ve bunun, ülkenin barış döneminde yapılan en büyük ve kapsamlı hava kurtarma operasyonu olarak tarihe geçtiği bildirildi.

[Birgün]