Dünya güneş fırtınasının etkisi altında

Bugün dünyayı etkileyen jeomanyetik fırtına Pazar günü erken saatlerde güneşte meydana gelen patlamayı izliyor. Güneş fırtınasının etkilerinin Çarşamba günü boyunca da sürmesi bekleniyor.

Güneşteki patlamalar, güneşin atmosferinde depolanan manyetik enerjinin birdenbire serbest kalmasıyla oluşuyor.

Coronal Mass Ejection (CME - Koronal Kütle Atımı) adı verilen olay sırasında da, enerji yüklü parçacıklar uzaya yayılıyor.

Bu da dünya üzerindeki, elektrik enerji hatları, iletişim sistemleri ve uydu sistemleri gibi teknolojileri etkileyebiliyor. Kutuplara yakın noktalarda uçan uçaklar da güneş fırtınasından etkilenebiliyor.
Güneşten dağılan parçacıkların bir başka sonucu da "Kuzey ışıkları"nın olağan bölgelerin daha güneylerinde de görülebilecek olması.

ABD Uzay ve Havacılık Dairesi'nden (NASA) bir sözcü, uzmanların güneşteki patlamanın beklenen etkileriyle ilgili çalışma yaptıklarını ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapan 6 astronotun güneşten yağan parçacıklardan kendilerini korumak için birşey yapmalarına gerek olmadığı sonucuna varıldığını bildirdi.

1972 yılında güneşteki bir patlama ardından oluşan jeomanyetik fırtına yüzünden, ABD'nin Illinois eyaletinden yapılan tüm şehirler arası telefon konuşmalar kesilmişti.
1989 yılında da, bir başka güneş fırtınası Kanada'nın Quebec eyaletinde 6 milyon kişinin elektriksiz kalmasına yol açmıştı.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'ne bağlı Uzay Hava Tahmini Merkezi sözcüsü, bu sonuncu güneş patlamasının sonuçlarının fazla büyük olmayacağını kaydetti.

[BBC Türkçe]


Solar storm's effects to lash Earth through Wednesday

Our planet is being bombarded by high-energy particles unleashed by the strongest solar storm since 2005, scientists say.

The charged particles are mostly a concern for satellites - which they can disrupt - and astronauts.
But they can also cause communication problems for aircraft travelling near the poles.
The geomagnetic storm has been caused by a potent flare that erupted from the Sun at 0400 GMT on Sunday.

Dünyayı Sarsacak Patlama

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), dün Güneş’te olağandışı bir fırtına yaşandığını ve önümüzdeki birkaç gün boyunca çok sayıda uydunun fırtınadan olumsuz etkilenebileceğini belirtti.

Ulusal Hava Bürosu (NWS) yetkilileri, “2006’dan bu yana Güneş’te yaşanan en büyük fırtınaya tanık olduklarını ve ortaya çıkacak jeomanyetik etkilerin bugünden itibaren kendisini göstermeye başlayabileceği” uyarısını yaptı.

NWS’den Bill Murtagh, “M-2 (orta ölçekli) Güneş fırtınasının dün TSİ 08.41’de gerçekleştiğini” açıkladı. Murtagh, “İlk patlamanın çok büyük olmadığını gördük ancak açığa çıkan radyasyon ve materyalin boyutu çok büyük… Güneş’te yaşanan bu büyük patlamayı izlemek gerçekten etkileyici” dedi.

NASA’nın, Güneş fırtınasına ait görüntüleri inceleyen laboratuarlarından yapılan açıklamada, “patlamanın doğrudan Dünya’ya yönelmediği, bu yüzden etkisinin tahmin edilenden daha az olacağı” belirtildi.

Yapılan açıklamada, “Güneş mantar şeklini alan enerji parçacıkları püskürdü. Parçacıklar dağılarak neredeyse Güneş'in yüzeyinin yarısını kaplayacak bir alana yayıldı” denildi.

ETKİSİ 21.00’DA BAŞLIYOR
Murtagh, “Patlamayı yakından takip ettiklerini, çünkü Dünya ile Güneş arasındaki manyetik alanların çarpışmasına neden olabileceğini” belirtti. Güneş ile Dünya arasındaki manyetik alanlar birbirlerine 150 milyon kilometre mesafede bulunuyor.

NASA’lı yetkililer, Güneş patlamasının neden olduğu orta ölçekli jeomanyetik fırtınanın bugün TSİ 21.00’da etkisini göstermeye başlayacağını ve 12 ile 24 saatlik bir süre için geçerli olacağını belirtti. Yetkililer ayrıca, “2006 yılında yüksek enerjili proton parçacıklarının uzaya saçıldığı Güneş patlamasının ardından, en büyük patlamayla karşı karşıya olunduğunu” ifade etti.

İLK UYDULAR ETKİLENECEK
Güneş patlamasının neden olduğu jeomanyetik fırtına, enerji şebekelerinin, GPS uydularının ve kutup bölgelerindeki uçuşları olumsuz etkileyebilir.

Murtagh, “Eğer durumu iyi idare edersek zarar görmemiz söz konusu değil… Radyasyon saçan fırtınaların yaşandığı günlerde, kutup bölgeleri üzerinden geçen uçakların rotalarını değiştirmesi gerekiyor dedi.

Öte yandan, aurora borealis (kuzey ışıkları) ve aurora australis (güney ışıkları), 8-9 Haziran tarihlerinde geç saatlerde görünebilecek.

NASA'dan 2013 felaket senaryosu

NASA, Dünya'yı gerçekleşecek Güneş fırtınasına karşı uyardı ve tarihini de verdi!

GPS devre dışı kalacak, cep telefonları, TV'ler ve radyolar çalışmayacak, enerji kesintileri yaşanacak ve dünya genelinde tedarik zincirleri çökecek. Kredi kartları, ATM'ler işe yaramayacak. Hiçbir şey çalışmayacak, sessizlik, karanlık ve kaos hakim olacak.

Bunlar bilimkurgu filmine ait kabus senaryosuna benziyor. Ancak bu senaryo bir filme ait değil. Alman Bild gazetesinde yayınlanan habere göre, NASA'nın yeni uyarı raporuna göre dev bir güneş fırtınasının potansiyel sonuçları. Güneş'in çok sıcak iç kesiminde harekete geçen plazma dış katmandaki manyetik alanlarda sürekli bir değişime yol açacak. Bu da güneş fırtınaları olarak bilinen, radyasyon yayan ve uzaya yüklü partiküller saçan şiddetli patlamalara yol açacak. Bunun sonucunda uzay istasyonları ve uydular ciddi anlamda etkilenecek.

Güneş'te devasa bir patlama 1-2 Eylül 1859'da devasa bir fırtınaya yol açmış, bu fırtına Dünya'yı da büyük ölçüde etkilemişti. Birkaç saat içinde hem ABD'de hem da Avrupa'da telgraflar çalışmamış, sayısız yangın çıkmıştı. Kuzey Kutbu yakınlarında Güneş'le bağlantılı bir olay olarak doğal fenomen olarak görülen Kuzey Işıkları Roma, Havana, Hawaii gibi güney bölgelerde bile görülmüştü. Bir sonraki solar faaliyetin 2013'te başlayacağı belirtiliyor.

More Active Sun Means Nasty Solar Storms Ahead

The sun is about to get a lot more active, which could have ill effects on Earth. So to prepare, top sun scientists met Tuesday to discuss the best ways to protect Earth's satellites and other vital systems from the coming solar storms.

Solar storms occur when sunspots on our star erupt and spew out flumes of charged particles that can damage power systems. The sun's activity typically follows an 11-year cycle, and it looks to be coming out of a slump and gearing up for an active period.

"The sun is waking up from a deep slumber, and in the next few years we expect to see much higher levels of solar activity," said Richard Fisher, head of NASA's Heliophysics Division. "At the same time, our technological society has developed an unprecedented sensitivity to solar storms. The intersection of these two issues is what we're getting together to discuss."
Fisher and other experts met at the Space Weather Enterprise Forum, which took place in Washington, D.C., at the National Press Club.